Üç doğru düzlemde nasıl durabilir? Paralel üç doğruyu, bir noktada kesişen üç doğruyu, ikişer ikişer kesişen üç doğruyu ve iki paralel doğruyu kesen bir doğruyu inceliyor; tümler ve bütünler açıları keşfediyoruz.
İki doğrunun yolculuğunda öğrendiklerimizi hatırlayalım.
İki veya daha fazla uçağın birbirine eşit mesafede uçuşuna “kol uçuşu” denir. Türk Yıldızları’nın kol uçuşunu başlat ve arkalarında bıraktıkları izleri incele.
Üç ana yolun buluştuğu bir kavşak düşün. Yolların üzerine birer doğru modeli çizersek kavşak neyi temsil eder? Önce tahmin et: Üç doğru bir noktada kesişince kaç açı oluşur, bunlar hangi çeşittendir?
Asaf, defterine B noktasında kesişen AC, DF ve EH doğrularını çizdi. AC doğrusu EH doğrusuna dik ve m(FBC) = 32°.
Araçlardaki trafik setinde bulunan üçgen reflektörün kenarlarıyla çakışık üç doğru düşün. Bu doğrular birbirini ikişer ikişer, üç farklı noktada keser.
Demir yolu köprülerinin üst kısmındaki çelik yapılar üzerine doğru modelleri çizdiğimizi düşünelim: İki paralel kiriş ve onları çapraz kesen bir kiriş.
İki ve üç doğrunun birbirine göre durumlarını ve oluşan açıları tek tabloda topladık. Kendi zihin haritanı çizerken bu tablodan yararlan.
| Durum | Kesişim noktası | Oluşan açılar |
|---|---|---|
| İki doğru kesişen | 1 | 2 dar + 2 geniş ya da 4 dik |
| İki doğru paralel / çakışık | 0 / tüm noktalar | Açı oluşmaz |
| Üç doğru paralel | 0 | Açı oluşmaz |
| Üç doğru bir noktada | 1 | 6 açı: 2 geniş + 4 dar, 2 dik + 4 dar ya da 6 dar |
| Üç doğru ikişer ikişer | 3 | 12 açı: 6 dar + 6 geniş ya da 4 dik + 4 dar + 4 geniş |
| İki paralel + bir kesen | 2 | 8 açı: 4 dar + 4 geniş ya da 8 dik |
Arkadaşının zihin haritasını bu maddelere göre değerlendir: İki ve üç doğrunun durumlarını çizmiş mi? Oluşan açıları belirlemiş mi? Dar, dik, geniş, ters, tümler ve bütünler açıları göstermiş mi?
Ekrana iki açının ölçüsü gelecek. Bu açılar tümler mi, bütünler mi, yoksa hiçbiri mi?
| Açı | Tümler açının ölçüsü | Bütünler açının ölçüsü |
|---|
Önce kendi cevabını defterine yaz, sonra “Çözümü gör” düğmesiyle karşılaştır.
Bir kitaplıkta yatay raflar birbirine paralel, yan tahta ise raflara dik. Bir rafla yan tahtanın kesiştiği yerlerde dar ve geniş açılar oluşur mu? İki raf ve yan tahta kaç açı oluşturur?
Üç düz yol bir noktada kesişiyor. Yollardan ikisi birbirine dik. Üçüncü yol bunlardan biriyle 25°’lik açı yapıyor. Kavşakta oluşan altı açının ölçüleri nelerdir?
Bir merdivenin korkuluğundaki dikey demirler birbirine paralel. Eğik tutamak bu demirleri kesiyor ve bir demirle 50°’lik açı yapıyor. Bir sonraki demirle tutamak arasında aynı konumdaki açı kaç derecedir?
Saat 3’te akrep ile yelkovan arasındaki dik açıyı bir ışın iki parçaya bölüyor. Parçalardan biri 20° ise diğeri kaç derecedir? Bu açılar nasıl adlandırılır?
Düz bir zeminden yükselen rampa zeminle 15° açı yapıyor. Rampa ile zeminin devamı arasındaki diğer açı kaç derecedir?
Üçgen reflektörün kenarlarıyla çakışık üç doğrunun hiçbiri diğerine dik değilse kesişim noktalarında toplam kaç dar ve kaç geniş açı oluşur?
Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).