Atık kâğıt kampanyasından TEKNOFEST’e, fidan dikmekten teleferiğe… Doğal sayılarla dört işlem içeren gerçek yaşam problemlerini adım adım çözüyor; tahmin ediyor, strateji geliştiriyor, kontrol ediyor ve genelliyoruz.
Önce zihinden işlem ve tahmin becerilerimizi ısıtalım.
Bir ortaokul “Atık Kâğıt Toplama Kampanyası” başlattı. Topladığı her 1000 kg kâğıtla 17 yetişkin ağacı kesilmekten kurtarıyor. Okul bir yılda 7000 kg atık kâğıt topladı. Kaç ağaç kurtarıldı?
Ders kitabımızdaki 10 adımı dört aşamada toplayabiliriz. Her aşamaya tıkla ve hangi adımları içerdiğini gör.
| Adım | Ne yapıyorum? |
|---|---|
| 1 | Problemin içerdiği sayı ve işlemleri belirlerim. |
| 2 | Verilenler ile istenenler arasındaki ilişkiyi belirlerim. |
| 3 | Verilenleri matematiksel gösterimlere (tablo, şerit modeli, işlem) dönüştürürüm. |
| 4 | Problemi bu gösterimlerle kendi cümlelerimle açıklarım. |
| 5 | Sonucu tahmin eder, strateji geliştiririm. |
| 6 | Stratejimi uygularım. |
| 7 | Çözümümü kontrol ederim; işe yaramayan stratejiyi değiştiririm. |
| 8 | Kısa yolları değerlendiririm. |
| 9 | Stratejimi farklı problemlere uygularım (genellerim). |
| 10 | Genellememin doğruluğunu örneklerle sınarım. |
Bir bölgedeki beş dağdan dördünün yükseklikleri: 1411 m, 2185 m, 1319 m, 1277 m. Beş dağın yüksekliklerinin toplamı 7450 m’yi geçmiyor. Beşinci dağ en fazla kaç metre olabilir?
Parça–bütün ilişkisi olan problemleri şerit modeliyle çizmek, hangi işlemi yapacağımızı görmemizi sağlar. Bir problem seç.
Tahmin yaparken sayıları yuvarlarız. Tahmin, gerçek sonucun mantıklı olup olmadığını kontrol etmemizi sağlar.
Fidan fiyatları: şeftali 143 TL, üzüm 95 TL, elma 138 TL, armut 73 TL. 6500 TL’si olan Vahdettin Bey her fidandan en az 10 tane alacak. En fazla kaç fidan dikebilir?
Recep ve Ramazan’ın bilgisayar oyunundaki gibi işlemlerde bir sayı eksik. Eksik sayıyı ters işlemle bulabiliriz.
| İşlem | Eksik olan | Nasıl bulunur? |
|---|---|---|
| 12 414 + ☐ = 21 213 | Toplanan | Toplamdan diğer toplanan çıkarılır: 21 213 − 12 414 |
| ☐ − 6408 = 90 523 | Eksilen | Fark ile çıkan toplanır: 90 523 + 6408 |
| 68 805 − ☐ = 57 641 | Çıkan | Eksilenden fark çıkarılır: 68 805 − 57 641 |
| 14 × ☐ = 784 | Çarpan | Çarpım diğer çarpana bölünür: 784 ÷ 14 |
| ☐ ÷ 20 = 70 | Bölünen | Bölüm ile bölen çarpılır: 70 × 20 |
| 2970 ÷ ☐ = 90 | Bölen | Bölünen bölüme bölünür: 2970 ÷ 90 |
Meltem Hanım 9875 TL’lik televizyon için ayda en fazla 900 TL ödeyebiliyor. 9875 ÷ 900 = 10, kalan 875. Meltem Hanım “10 ay öderim” diyor, satıcı “11 ay” diyor. Kim haklı?
Saat 18.00’de ders çalışmaya başlayan İnci: Türkçe 50 dk, Matematik 50 dk, Fen Bilimleri 40 dk çalışıyor ve dersler arasında 15’er dakika mola veriyor. Kaçta bitirir?
Problemi okuyunca ilk hangi işlemi yaparsın?
Bölmede kalan çıktı. Bu durumda cevap nasıl olmalı?
TEKNOFEST’e başvuran takım sayıları: 2018’de 4333, 2019’da 17 373, 2020’de 20 197, 2021’de 44 912. Takım sayısı bir önceki yıla göre en çok hangi yıl artmıştır?
Üç türbin sırasıyla 1732, 1583 ve 875 evin elektriğini karşılıyor. 2620 evli bir ilçe için hangi iki türbin yeterlidir?
10 tane alana tanesi 32 TL, 100 tane alana 24 TL, 1000 tane alana 19 TL. Ziya Bey 10, Zeynep Hanım 100, Ahmet Bey 1000 çorap aldı. Toplam kaç TL ödendi?
Hüseyin Bey Şubat’ta her 4 günde bir damacana alıyor (1, 5, 9, 13, …). Damacana 80 TL iken 15 Şubat’ta 85 TL oluyor. Şubat 29 gün ise toplam kaç TL öder?
Arkadaşlarımızın çözümlerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Napier’ın hayatı ve “Napier’ın Kemikleri” hakkında araştırma yap. Kartondan kendi Napier çubuklarını tasarla ve 2 basamaklı bir sayıyı 1 basamaklı bir sayıyla çarparken nasıl kullanıldığını göster. Bilgileri ve tasarımını sade, anlaşılır ve görsellerle panoda sergile.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).