Aynı alana sahip halıların çevreleri neden farklı? Aynı çitle neden farklı büyüklükte bahçeler yapılır? Çevre ve alan ilişkisini keşfediyor, ev, parke, şehir planı ve spor sahası problemleri çözüyoruz.
Çevre ve alan hesaplamayı hatırlayalım.
Türkler duygu ve düşüncelerini dokudukları halı ve kilimlere yansıtmıştır. Mete ve ailesi salonları için dikdörtgen bir halı almak istiyor. Babası “24 m² halı lazım.” diyor. Satıcı ise “Alanı 24 m² olan pek çok halı var!” diyerek örnekler gösteriyor. Annesi “Çevresi 20 m olsun.” deyince satıcı yine birçok halı çıkarıyor.
Alanı aynı olan dikdörtgenlerin tümünü çizelim ve çevrelerini karşılaştıralım. Kaydırıcıyla alanı değiştir.
40 cm’lik bir ipin tamamıyla, kenarları doğal sayı olan dikdörtgenler yapalım. Hepsinin çevresi aynı; peki alanları?
Alanı ve çevresi verilen dikdörtgenin kenar uzunluklarını bul. Strateji: Çarpımı alana eşit sayı ikililerini listele; toplamı çevrenin yarısı olanı seç.
Çevre ve alan problemlerinde şu yolu izleriz. Adımlara tıkla, açıklamasını gör.
Bilge Hanım, kenarları 12 m ve 18 m olan arsasına taban alanı 36 m² olan dikdörtgen bir ev yaptıracak. Kenarlar metre cinsinden doğal sayı olacak. Kaç farklı tasarım yapılabilir?
Arsanın alanı 12 × 18 = 216 m², ev 36 m² olduğu için sığabilir; ancak kenarlar arsanın kenarlarını aşmamalı.
Salonun tabanı 400 cm × 500 cm. Hangi parke daha ekonomik?
Şehir planlamacısı Aras, kareli kâğıda depreme dayanıklı, güneş enerjili ve yeşili bol bir mahalle çizdi. Her kare 1 birim. Bir bölgeye tıkla; kenarlarını, çevresini ve alanını gör.
Huzurevinin (HE) tabanının çevre uzunluğu kaç birimdir?
Parkların (P) alanı toplam kaç birim karedir?
Bisiklet yolunun (BY) alanı kaç birim karedir?
Evlerin (E) ve okulun (O) çatıları, kenarları 2 ve 3 birim olan güneş panelleriyle tamamen kaplanacak. Bir panel 1000 TL ise toplam maliyet kaç TL’dir?
Millî Takımlarımızın maç yaptığı bir voleybol sahası, voleybol alanı ve çevresindeki serbest bölgeden oluşur. Saha 24 m × 15 m, voleybol alanı 18 m × 9 m’dir.
Serbest bölgenin alanı kaç m² dir?
Sahanın dış kenarlarına, uzun kenarı 3 m olan reklam panoları boşluksuz dizilecek. Bir panonun 1 dakikalık reklamı 750 TL. Bir maç ortalama 2 saat 30 dakika ise 2 maç boyunca tüm panoları kiralayan şirket kaç TL öder?
Alanı 30 m², kenarları metre cinsinden doğal sayı olan dikdörtgen bir kaykay pisti yapılacak ve çevresi çitle çevrilecek. Çitin 1 metresi 1125 TL. En ekonomik pist hangisi?
| Kısa kenar | Uzun kenar | Çevre (m) | Çit maliyeti |
|---|
İki dikdörtgeni karşılaştır. Soru bazen çevreyi, bazen alanı soruyor; dikkat et!
Bu iş için alan mı, çevre mi, yoksa ikisi de mi gerekir?
Önce kendi cevabını defterine yaz, sonra “Çözümü gör” düğmesiyle karşılaştır.
A halısı 2 m × 3 m ve 1260 TL; B halısı 1 m × 2 m ve 400 TL; C halısı 2 m × 2 m ve 880 TL; D halısı 1 m × 3 m ve 630 TL. Metrekare fiyatı en düşük olan hangisidir?
Çağdaş, alanı 32 m² ve kenarları doğal sayı olan arsasını bir sıra çitle çevirecek. Çitin uzunluğu 20 m, 24 m, 28 m, 32 m’den hangisi olabilir?
Dikdörtgen biçimindeki hasarlı yolun etrafına 46 m güvenlik şeridi çekildi. Kenarlar doğal sayı ise hasarlı kısmın alanı en fazla kaç m² dir?
Tabanı 3 m × 1 m olan bir boya kabındaki boya, kabın taban alanının 15 katı kadar alanı boyar. Bu boyanın tamamıyla kenarları doğal sayı olan dikdörtgen bir duvar boyanırsa duvarın çevresi en az kaç metredir?
28 m × 10 m’lik bir parkın 12 m × 7 m’lik kısmı havuz, 9 m × 10 m’lik kısmı toprak alan, kalanı bitki alanıdır. Bitki alanı kaç m² dir?
Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Kareli bir alanda (kâğıt ya da dijital ortamda) aynı alana ya da aynı çevre uzunluğuna sahip farklı dikdörtgenler kullanarak bir piksel resim tasarla. Her dikdörtgenin kenar uzunluklarını, çevresini ve alanını bir tabloya yaz. Tasarımlarınızla sınıfta ya da sanal ortamda bir sergi düzenleyin. Renk uyumu ve özgünlük de değerlendirilecek.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).