Ülkemizin nüfusu kaç? Sınıfımızda en sevilen meyve hangisi? İstatistiğin ne olduğunu, araştırmanın dört adımını, iyi bir araştırma sorusunun özelliklerini ve araştırma sorusuna uygun anket sorusu yazmayı öğreniyor, sanal sınıfımızda kendi araştırmamızı yapıyoruz.
4. sınıfta öğrendiğimiz çetele, sıklık tablosu ve nokta grafiğini hatırlayalım.
Ülkemizin nüfusu ne kadar? Kaç çocuk, kaç yaşlı var? Bu soruların cevabını Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) araştırma ve sayım yaparak bulur. TÜİK’e göre 31 Aralık 2023’te Türkiye’nin nüfusu bir önceki yıla göre 92 824 kişi artarak 85 372 377 oldu.
İstatistiksel araştırma bir döngüdür. Adımlara tıkla; Cumhuriyet Ortaokulu’nun kütüphane görevlisi İpek’in araştırmasında neler yapıldığını gör.
| Kriter | Kötü örnek | İyi örnek |
|---|---|---|
| Bir kişiye değil, bir gruba yönelik olmalı | Bumin’in en sevdiği meyve nedir? | 5/A sınıfının en sevdiği meyve nedir? |
| Tek bir cevabı olmamalı (veriler değişebilmeli) | Denizli’nin kaç ilçesi vardır? | Denizlili öğrenciler en çok hangi ilçeyi gezmek ister? |
| Amacı net olmalı | Öğrenciler ne yapar? | Öğrenciler okul dışında en çok hangi etkinliği yapar? |
| Veri toplanarak cevaplanabilmeli | Dünyanın en güzel rengi hangisidir? | Okulumuzdaki öğrencilerin en sevdiği renk hangisidir? |
| Hedef grubun ilgi ve seviyesine uygun olmalı | Birinci sınıflar hangi bankayı tercih eder? | Birinci sınıflar en çok hangi masalı sever? |
| Soru | Karar |
|---|
Aşağıdaki kötü soruları araştırma sorusuna dönüştüren seçeneği bul.
| Araştırma sorusu | Uygun anket sorusu |
|---|
Araştırma sorusu: “Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği meyve hangisidir?” 24 kişilik sanal sınıfa anketi uygula, verileri çetele ve sıklık tablosu ile düzenle, nokta grafiği ile görselleştir, sonucu yorumla.
Bir spor kulübündeki 8–17 yaş arası çocukların yaptığı sporlar: futbol 21100, bisiklet 12100, voleybol 3100, basketbol 5100, yürüyüş 42100, diğer 17100. a) Bu araştırmayı gerektiren durum ne olabilir? b) Çocuklara hangi anket sorusu sorulmuş olabilir? c) En çok yapılan spor hangisidir?
TÜİK, 6–15 yaş çocuklarla yaptığı araştırmada internet kullanım amaçlarını sordu: video izleme %83,9; ödev ve öğrenme %75; oyun %72,7; e-posta %13,2. Çocuklara yöneltilen anket sorusu ne olabilir?
Her soru bir araştırma sorusu olabilir mi? Hızlı karar ver!
Yapılan iş, araştırmanın hangi adımına aittir?
Önce kendi cevabını defterine yaz, sonra “Çözümü gör” düğmesiyle karşılaştır.
Ege, yıl sonu pikniğine arkadaşlarının sevdiği keklerden getirmek istiyor. Ege’nin araştırma sorusu ve anket sorusu ne olmalı?
Su tüketimi ile ilgili bir araştırma sorusu yaz ve kriterlere uygunluğunu kontrol et.
“Sınıf arkadaşlarınızın okul dışında yaptıkları faaliyetler nelerdir?” sorusu için Evet/Hayır seçenekli anket soruları yazıldı: Bisiklete biner misin? Sinemaya gider misin? Kitap okur musun? Bu ankete hangi soru eklenebilir?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, illerde hava kirliliğine neden olan ana kaynakları (karayolu trafiği, evsel ısınma, sanayi, termik santral…) bir haritada gösterdi. Bu verileri elde etmek için nasıl bir araştırma sorusu oluşturulmuş olabilir?
Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Çevrende gözlemlediğin bir çevre sorunu için bir araştırma sorusu oluştur. Soruna uygun 3–5 anket sorusu hazırla, en az 20 kişiye uygula (kişisel bilgileri sorma!). Verileri çetele ve sıklık tablosuyla düzenle, uygun bir grafikle göster ve sonucu birkaç cümleyle yorumla.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).