dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Ondalıkları Karşılaştırma ve Yuvarlama
3. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (2)

Ondalık Gösterimleri Karşılaştırma, Sıralama ve Yuvarlama

Atletizm yarışında 12,4 saniye mi daha iyidir, 12,38 saniye mi? Market fişindeki 24,68 TL yaklaşık kaç liradır? Ondalık gösterimleri basamak basamak karşılaştırmayı, sayı doğrusunda sıralamayı ve istenen basamağa yuvarlamayı öğreniyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.1.5Yakınlaşan sayı doğrusu2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.1.5): Gerçek yaşam durumlarında ondalık gösterimlerin basamak değerlerini kesirlerden yararlanarak yorumlayabilme.
Ondalık gösterimlerin büyüklüğünü basamak değerlerine göre karşılaştırır ve sıralar; eş değer ondalık gösterimleri (0,6 = 0,60) açıklar; ondalık gösterimleri boş sayı doğrusunda gösterir ve belirlenen basamağa yuvarlar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
karşılaştırma, sıralama, eş değer ondalık gösterim, sayı doğrusu, yuvarlama, en yakın
Semboller
< > = ≈
Araçlar
basamak tablosu, sayı doğrusu, 10×10 kareli kâğıt
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Ondalık basamakları ve doğal sayılarda yuvarlamayı hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

Yarış Sonuçları

100 metre koşusunda beş atletin dereceleri aşağıda. Süre ne kadar kısaysa atlet o kadar hızlıdır. Kim birinci oldu?

AtletAyşeBurakCerenDenizEmre
Süre (s)12,412,3812,0912,412,385
Düşün: 12,38 sayısının rakamları daha çok olduğu için büyük mü görünüyor? Ayşe ile Deniz’in süreleri neden eşit? Bu bölümde basamak değerini kullanarak karar vereceğiz.
Cevap

Sıralamayı kontrol et.

En kısa süre 12,09 → Ceren birinci. Sonra 12,38 (Burak), 12,385 (Emre), 12,4 (Ayşe ve Deniz eşit).
KAVRAM

Ondalık Gösterimleri Karşılaştırma

İki ondalık gösterim karşılaştırılırken önce tam kısımlar karşılaştırılır. Tam kısımlar eşitse onda birler, o da eşitse yüzde birler, sonra binde birler basamağına bakılır. İlk farklı basamakta rakamı büyük olan sayı daha büyüktür.
Basamak basamak karşılaştırıcı
Dikkat! Basamak sayısı fazla olan ondalık gösterim daha büyük olmayabilir: 0,4 > 0,38 çünkü onda birlerde 4 > 3. Basamak sayılarını eşitlemek işe yarar: 0,40 > 0,38.
KAVRAM

Eş Değer Ondalık Gösterimler

Ondalık kısmın sonuna eklenen ya da sondan silinen sıfırlar değeri değiştirmez. Böyle gösterimlere eş değer ondalık gösterimler denir.
0,6 = 0,60 = 0,600 çünkü 610 = 60100 = 6001000
Alan modelinde 0,6 ve 0,06
Dikkat! Sıfırın yeri önemlidir: 0,6 ≠ 0,06. Virgülün hemen sağına eklenen sıfır sayıyı değiştirir; sonuna eklenen sıfır değiştirmez.
ETKİNLİK

Yakınlaşan Sayı Doğrusu

Ondalık gösterimi sayı doğrusunda göster. Önce iki tam sayı arasını 10 eşit parçaya, sonra iki onda birlik arasını yine 10 eşit parçaya böl: büyüteçle yakınlaş!

Büyüteç
ETKİNLİK

Sıralama Tezgâhı

Kartlara sırayla tıklayarak ondalık gösterimleri küçükten büyüğe sırala.

Kartlar
Sıralaman: —
KAVRAM

Ondalık Gösterimleri Yuvarlama

Bir ondalık gösterim istenen basamağa yuvarlanırken sayının o basamaktaki en yakın iki değerden hangisine daha yakın olduğuna bakılır. Bunun için yuvarlanacak basamağın sağındaki rakam incelenir: 0, 1, 2, 3, 4 ise basamak aynı kalır; 5, 6, 7, 8, 9 ise basamaktaki rakam 1 artırılır. Sağdaki basamaklar atılır.
Yuvarlama tepesi
Örnek

3,965 sayısını onda birler basamağına yuvarlayınız.

Onda birler 9, sağındaki rakam 6 ≥ 5 → 9 bir artar: 3,9 → 4,0. Yuvarlanmış değer 4,0 (onda birler basamağı gösterilir).
OYUN 1

Büyük Küçük Yarışı

Doğru işareti seç: <, > ya da =

Oyun 2

Yuvarlama Ustası

Sayıyı istenen basamağa yuvarla.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Yaz (ondalık için virgül ya da nokta kullanabilirsin)

BAĞLAM TEMELLİ SORULAR

Hayattan Sorular

Önce kendi cevabını defterine yaz, sonra “Çözümü gör” düğmesiyle karşılaştır.

Soru 1 • Alışveriş

Bir öğrenci 14,85 TL’lik defter, 6,3 TL’lik kalem ve 9,49 TL’lik silgi aldı. Fiyatları en yakın tam sayıya yuvarlayarak toplamı tahmin ediniz.

15 + 6 + 9 = yaklaşık 30 TL (gerçek toplam 30,64 TL).
Soru 2 • Boy uzunluğu

Ali 1,5 m, Can 1,48 m, Efe 1,505 m boyundadır. En uzun kimdir?

1,500; 1,480; 1,505 → Efe en uzun (1,505 > 1,5).
Soru 3 • Benzin

Benzinin litresi 43,687 TL. Pompa fiyatı kuruşa (yüzde birler basamağına) yuvarlayarak gösteriyor. Ekranda ne yazar?

Yüzde birler 8, sağındaki 7 ≥ 5 → 43,69 TL.
Soru 4 • Gizli sayı

Ben bir ondalık gösterimim. Onda birlere yuvarlanınca 5,3 oluyorum; yüzde birler basamağım 6 ve iki ondalık basamağım var. Ben kimim?

5,□6 → onda birlere yuvarlanınca 5,3 olması için 6 ≥ 5 olduğundan □ + 1 = 3 → □ = 2. Sayı 5,26.
KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Olimpiyatlarda yüzme dereceleri yüzde bir saniyeye (0,01 s) kadar ölçülür. 2008 Pekin Olimpiyatları’nda Michael Phelps 100 metre kelebekte rakibini yalnızca 0,01 saniye farkla geçerek altın madalya kazandı!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Fiyat Avcısı

Üç farklı marketten aynı 5 ürünün fiyatlarını not et (ör. 24,75 TL; 24,9 TL). Her ürün için fiyatları küçükten büyüğe sırala ve tam sayıya yuvarlayarak toplam alışveriş tutarını tahmin et. Hangi markette alışveriş daha ucuz olur?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1