3 pizzayı 4 kişi eşit paylaşırsa her birine 3/4 pizza düşer: 3/4 = 3 ÷ 4! Her kesir bir bölme işlemidir. Payı paydaya bölerek kesirlerin ondalık gösterimlerini buluyor; bazı bölmelerin bitip bazılarının sonsuza dek tekrar etmesinin sırrını paydada arıyoruz.
Kesirleri, bölmeyi ve ondalık gösterimleri hatırlayalım.
Pizzalar kişiler arasında eşit paylaştırılıyor. Her pizzayı kişi sayısı kadar dilime böl, her kişiye her pizzadan bir dilim ver.
Payı paydaya böl. Bölünen bölenden küçükse bölüme 0, yazılır ve bölünenin sağına 0 eklenir. Kalan 0 olana ya da kalanlar tekrar etmeye başlayana dek sürdürülür.
Birim kesirleri tek tek hesapla ve sonlu mu, devirli mi olduğunu gözle. Satıra tıkladıkça sonuç ortaya çıkar.
Sonlu gösterimli kesirlerin paydalarını asal çarpanlarına ayıralım: 2, 4 = 2 × 2, 5, 8 = 2 × 2 × 2, 10 = 2 × 5, 16, 20 = 2 × 2 × 5 … Hepsinde yalnızca 2 ve 5 var! Neden? Çünkü 10 = 2 × 5 ve paydayı 10, 100, 1000’e genişletebilmek için başka asal çarpan olmamalı.
Bölme yapmadan paydaya bakarak karar ver!
Kesrin ondalık gösterimini seç.
Önce kendi cevabını defterine yaz, sonra “Çözümü gör” düğmesiyle karşılaştır.
7 metrelik kurdele 8 öğrenciye eşit paylaştırılıyor. Her öğrenciye kaç metre düşer? Ondalık olarak yazınız.
100 TL’lik hesap 3 arkadaş arasında eşit bölünecek. Kişi başı tutar neden tam olarak yazılamıyor? Kuruşa yuvarlayınız.
5 litre su 6 şişeye eşit dağıtılıyor. Bir şişedeki su miktarının ondalık gösterimi sonlu mudur?
Paydası 10 ile 20 arasında olan birim kesirlerden hangilerinin ondalık gösterimi sonludur?
Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Paydası 2’den 20’ye kadar olan birim kesirler (1/2, 1/3, …, 1/20) için kartlar hazırla. Hesap makinesiyle ondalık gösterimlerini bul, kartları “sonlu” ve “devirli” olarak iki gruba ayır. Her grubun paydalarını asal çarpanlarına ayır ve keşfettiğin kuralı bir afişle anlat.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).