dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Yüzde Problemleri
3. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (2)

Yüzde Problemleri: İndirim, Zam ve KDV

“Bütün ürünlerde %40 indirim!” 650 TL’lik montun yeni fiyatı ne olur? Bir ürüne %20 zam gelince ne kadar ödenir? Bir çokluğun yüzdesini kesir ve ondalıklarla ilişkilendirerek buluyor; indirim, zam ve KDV problemlerini yüzde şeridiyle adım adım çözüyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.1.8Yüzde şeridi2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.1.8): Gerçek yaşam durumlarında karşılaşılan kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri ile ilgili dört işlem gerektiren problemleri çözebilme.
Bu derste yüzde problemleri ele alınır: bir çokluğun belirtilen yüzdesini kesir ve ondalık gösterimlerden yararlanarak hesaplar; indirimli, zamlı ve KDV’li fiyatları bulur; problemlerde verilen ve istenenleri belirler, şerit ve tablo temsillerini kullanır, tahmin eder ve stratejilerini kontrol eder.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
yüzde, indirim, zam, KDV, maliyet, satış fiyatı, kesir, ondalık gösterim
Semboller
%a = a/100
Araçlar
yüzde şeridi, tablo, hesap makinesi, broşür
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Kesir, ondalık ve yüzde gösterimlerini hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

İki Mağaza, Bir Pantolon

Aynı pantolon iki mağazada satılıyor. Birinci mağazada fiyat 480 TL, üzerine 150 TL indirim var. İkinci mağazada fiyat yine 480 TL ama %40 indirim var. Hangisi daha ucuz?

1. mağaza
480 − 150 = 330 TL
2. mağaza
480’in %40’ı = ?
%40, yarıdan (%50) biraz az → indirim 240 TL’den biraz az.
Cevap

2. mağazadaki indirimi hesapla.

%40 = 40100 = 25. 480 ÷ 5 × 2 = 192 TL indirim → 480 − 192 = 288 TL. İkinci mağaza 42 TL daha ucuz!
KAVRAM

Bir Çokluğun Yüzdesini Bulma

Bir çokluğun %a’sını bulmak için çokluk a100 ile (ya da a ÷ 100 ondalık gösterimiyle) çarpılır.
480’in %40’ı = 480 × 40100 = 480 × 0,4 = 192
Yüzde%10%20%25%50%75
Kesir11015141234
Ondalık0,10,20,250,50,75
Akıllı hesap: %10’u bul, sonra katla! 650’nin %10’u 65 → %40’ı 4 × 65 = 260; %5’i 65’in yarısı = 32,5.
ETKİNLİK

Yüzde Şeridi

Üst şerit yüzdeyi (%0–%100), alt şerit miktarı gösterir. Çokluğu ve yüzdeyi değiştir.

Çift şerit
İNDİRİM

İndirimli Fiyat

İndirim tutarı = eski fiyat × indirim yüzdesi. İndirimli fiyat = eski fiyat − indirim tutarı.
Kısa yol: %40 indirimde müşteri fiyatın %60’ını öder: 650 × 0,6 = 390 TL.
Etiket hazırlayıcı
ZAM

Zamlı Fiyat

Zam tutarı = eski fiyat × zam yüzdesi. Zamlı fiyat = eski fiyat + zam tutarı.
Kısa yol: %20 zamda yeni fiyat eskinin %120’sidir: 250 × 1,2 = 300 TL.
Zam hesaplayıcı
Dikkat! %50 zam yapılıp sonra %50 indirim yapılırsa fiyat eski hâline dönmez: 100 → 150 → 75. İkinci yüzde yeni fiyat üzerinden hesaplanır.
KDV

Katma Değer Vergisi (KDV)

Bir ürünün satış fiyatına, maliyetinin belirli bir yüzdesi kadar KDV eklenir. Bu vergi devletin hizmetleri için toplanır.

KDV tablosu
PROBLEM ÇÖZME

Adım Adım Çözüm

Problem

Bir mağaza 1 200 TL’lik bisiklete önce %25 indirim, kasada ise indirimli fiyat üzerinden %10 ek indirim yapıyor. Bisiklet kaç TL’ye satılır? Toplam indirim %35 midir?

1. Verilenler: 1 200 TL, %25, sonra %10.
2. Tahmin: yaklaşık %35 indirim → 800 TL civarı.
3. Çöz: 1 200 × 0,75 = 900 TL; 900 × 0,9 = 810 TL.
4. Kontrol: Toplam indirim 390 TL = 1 200’ün %32,5’i. %35 değil, çünkü ikinci indirim daha küçük bir tutar üzerinden yapıldı.
Problem

Bir okulun 480 öğrencisinin %35’i servisle, %15’i bisikletle geliyor, kalanı yürüyor. Kaç öğrenci yürüyerek geliyor?

Yürüyen: %100 − %35 − %15 = %50 → 480 × 0,5 = 240 öğrenci.
Problem

Ayşe harçlığının 14’ünü kitaba, %30’unu sinemaya harcadı; 135 TL’si kaldı. Harçlığı kaç TL’dir?

14 = %25. Harcanan %55, kalan %45 = 135 TL → %5 = 15 TL → %100 = 300 TL.
OYUN 1

Kampanya Avcısı

İndirimli ya da zamlı fiyatı bul.

Oyun 2

Yüzde Eşleştir

Yüzdeye eşit kesri seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Önce %50 zam sonra %50 indirim yapılırsa fiyat eskisine döner mi? 100 TL → %50 zam → 150 TL → %50 indirim → 75 TL! Çünkü ikinci yüzde artık 100’ün değil 150’nin yüzdesidir. Yüzdelerin hangi bütüne göre alındığına her zaman dikkat et.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Performans Görevi: Akıllı Alışveriş Raporu

İndirim broşürlerinden ya da internet sitelerinden 5 ürün seç. Her ürünün eski fiyatı, indirim yüzdesi ve yeni fiyatını tabloya yaz; indirim tutarını hesapla. İki farklı mağazadaki aynı ürünü karşılaştırarak hangisinin daha avantajlı olduğunu gerekçeleriyle raporla.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1