dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Köşegenlerden Dörtgen
5. TEMA • GEOMETRİK ŞEKİLLER

Köşegenlerden Dörtgen Oluşturma

İki çubuğu tam ortalarından birbirine tutturup uçlarını birleştirirsek hangi dörtgen oluşur? Çubuklar eşit olursa, birbirine dik olursa ne değişir? Birbirini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenleri oluşturuyor ve dörtgenleri köşegenleriyle tanımlıyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.3.3Köşegen çubukları2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.3.3): Matematiksel araç ve teknolojiden yararlanarak birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenlere yönelik çıkarım yapabilme.
Birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenlere yönelik varsayımlarda bulunur; köşegenlerin uzunluk ve aralarındaki açıyı değiştirerek dörtgenleri oluşturur ve listeler; oluşan dörtgenleri varsayımlarıyla karşılaştırır; dörtgenlere yönelik önermeler sunar ve dörtgenlerin köşegenlerle tanımlanmasına katkısını değerlendirir.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
köşegen, birbirini ortalamak, orta nokta, paralelkenar, dikdörtgen, eşkenar dörtgen, kare, dik kesişme
Semboller
|OA| = |OC|, |OB| = |OD|
Araçlar
pipet ya da çubuk, raptiye, ip, cetvel, gönye, geometri yazılımı
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Orta nokta ve dörtgenlerin özelliklerini hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

Çubuk Deneyi

İki çubuğu tam orta noktalarından bir raptiyeyle birbirine tutturuyoruz. Çubukların dört ucunu iple birleştirince bir dörtgen oluşur. Çubuklar bu dörtgenin köşegenleridir.

İki doğru parçasının kesişim noktası her ikisinin de orta noktası ise bu doğru parçalarına birbirini ortalayan doğru parçaları denir. O kesişim noktası ise |OA| = |OC| ve |OB| = |OD| olur.
VARSAYIM

Önce Tahmin Et

Birbirini ortalayan iki doğru parçasının uçları birleştirilince hangi dörtgen oluşur? Her durum için tahminini seç.

Köşegenler…Tahminim
ETKİNLİK

Köşegen Laboratuvarı

Çubukların uzunluklarını ve aralarındaki açıyı değiştir. Oluşan dörtgen ve özellikleri anında görünsün.

Çubuklar
SONUÇLAR

Sonuç Listesi

Köşegenler birbirini ortalıyor ve…Oluşan dörtgen
uzunlukları farklı, dik değilParalelkenar
eş uzunlukta, dik değilDikdörtgen
dik kesişiyor, eş değilEşkenar dörtgen
eş uzunlukta ve dikKare
ÖNERMELER

Varsayımlarımızı Önermeye Dönüştürelim

  1. Köşegenleri birbirini ortalayan dörtgen bir paralelkenardır.
  2. Köşegenleri birbirini ortalayan ve eş olan dörtgen bir dikdörtgendir.
  3. Köşegenleri birbirini dik ortalayan dörtgen bir eşkenar dörtgendir.
  4. Köşegenleri birbirini dik ortalayan ve eş olan dörtgen bir karedir.
Dikkat! Köşegenler birbirini ortalamazsa bu önermeler geçerli değildir. Örneğin köşegenleri eş ama birbirini ortalamayan bir dörtgen ikizkenar yamuk olabilir; köşegenleri dik ama birbirini ortalamayan bir dörtgen uçurtma (deltoit) olabilir.
KATKI

Dörtgenleri Köşegenleriyle Tanımlamak

Bir dörtgeni kenar ve açılarıyla tanımlayabildiğimiz gibi köşegenleriyle de tanımlayabiliriz. Bu, dörtgen çizerken de işe yarar: Kare çizmek için eş iki doğru parçasını birbirini dik ortalayacak biçimde çizip uçlarını birleştirmek yeterli!

Köşegenle çiz
OYUN 1

Köşegen Ustası

Köşegen bilgisinden dörtgeni bul.

Oyun 2

Uzunluğu Bul

Köşegenleri birbirini ortalayan dörtgenlerde uzunlukları hesapla.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Uçurtma yaparken iki çıtayı çapraz bağlarız. Çıtalar birbirini ortalamaz ama dik kesişirse “deltoit” (uçurtma) dörtgeni oluşur. Çıtaları tam ortalarından dik bağlasaydık uçurtmamız bir eşkenar dörtgen olurdu!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Pipet Dörtgenleri

İki eşit ve iki farklı uzunlukta pipet hazırla. Pipetleri orta noktalarından raptiyeyle tuttur, uçlarını iple birleştir. Açıyı değiştirerek paralelkenar, dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve kare elde etmeye çalış. Hangi pipetlerle hangi dörtgenleri yapabildiğini tabloya yaz.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1