dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Açı Problemleri
5. TEMA • GEOMETRİK ŞEKİLLER

Üçgen ve Dörtgenlerde Açı Problemleri

Bir çatı makasının tepe açısı bilinirse taban açıları nasıl bulunur? Paralelkenarın bir açısından diğer üçü hesaplanabilir mi? Üçgen ve dörtgenlerin açı özelliklerini bir araç kutusunda topluyor, problemleri anla–planla–çöz–kontrol et adımlarıyla adım adım çözüyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.3.4Adım adım çözüm2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.3.4): Üçgen, yamuk, paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen ve karenin açıları ile ilgili problemleri çözebilme.
Problemde verilenleri ve isteneni belirler; üçgen ve dörtgenlerin açı özelliklerinden uygun olanları seçerek çözüm stratejisi geliştirir; stratejiyi uygulayarak problemi çözer; çözümün doğruluğunu açılar toplamı ve özelliklerle kontrol eder; benzer ya da yeni problemler kurar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
açı problemleri, üçgenin açıları, ikizkenar üçgen, dış açı, paralelkenarın açıları, yamuğun açıları, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare
Semboller
180° • 360°
Araçlar
açıölçer, cetvel, gönye, kareli kâğıt, geometri yazılımı
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Üçgen ve dörtgenlerin açı özelliklerini hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

Problem Çözmenin Dört Adımı

Açı problemlerinde rastgele işlem yapmak yerine dört adımlık bir yol izleyelim:

1) Anla
Şekil hangisi? Hangi açılar verilmiş, hangisi isteniyor? Eş kenar ya da paralel kenar bilgisi var mı?
2) Planla
Araç kutusundan hangi özelliği kullanacağına karar ver: 180°, 360°, eş açılar, bütünler açılar…
3) Çöz
İşlemleri sırayla yap. Bulduğun her açıyı şekle yaz; bir sonraki adımda işine yarar.
4) Kontrol et
Açılar toplamı tutuyor mu? Sonuç şekle uygun mu (dar açı dar, geniş açı geniş görünüyor mu)?
ARAÇ KUTUSU

Açı Araç Kutusu

ŞekilKullanabileceğin özellikler
Üçgenİç açılar toplamı 180°. Dış açı = komşu olmayan iki iç açının toplamı. İç açı + dış açı = 180°.
İkizkenar üçgenEş kenarların karşısındaki taban açıları eştir. Tepe açısı = 180° − 2 · taban açısı.
Eşkenar üçgenHer açı 60°.
Dik üçgenBir açı 90°; dar açıların toplamı 90°.
Her dörtgenİç açılar toplamı 360°.
YamukParalel kenarlar arasındaki yan kenara komşu açılar bütünlerdir (toplam 180°).
Paralelkenar, eşkenar dörtgenKarşılıklı açılar eş, komşu açılar bütünler.
Dikdörtgen, kareBütün açılar 90°. Karenin köşegeni köşe açısını iki 45°’ye ayırır.
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER

Adım Adım Çözüm

Bir problem seç ve “Sonraki adım” ile çözümü birlikte ilerlet. Her adımda bulunan açı şekle yazılır.

Problem gezgini
GÜNLÜK HAYATTA

Açılar Her Yerde

Çatı makası

Bir evin çatı makası ikizkenar üçgen biçimindedir. Tepe açısı 110° ise çatının yatayla yaptığı açı kaç derecedir?

Taban açıları eş: (180° − 110°) ÷ 2 = 35°. Kontrol: 110 + 35 + 35 = 180 ✔
Merdiven

Duvara dayalı bir merdiven yerle 68° açı yapıyor. Duvar yere diktir. Merdiven ile duvar arasındaki açı kaç derecedir?

Yer, duvar ve merdiven bir dik üçgen oluşturur. Dar açılar toplamı 90°: 90° − 68° = 22°.
Ütü masası

Ütü masasının ayakları paralelkenar oluşturacak biçimde bağlanmıştır. Bir açı 64° ise diğer açılar kaç derecedir?

Karşısındaki açı 64°; komşu açılar 180° − 64° = 116°. Açılar: 64°, 116°, 64°, 116° (toplam 360° ✔)
Kum havuzu

Yamuk biçimli bir kum havuzunda paralel kenarlardan birine komşu açılar 72° ve 58°’dir. Diğer iki açı kaç derecedir?

Yan kenara komşu açılar bütünler: 180° − 72° = 108° ve 180° − 58° = 122°. Kontrol: 72 + 58 + 108 + 122 = 360 ✔
PROBLEM KURMA

Sen de Problem Kur

Bir şekil seç, bilinen açıyı kaydırıcıyla belirle. Problem metni ve çözümü hazırlansın; sen de benzer bir problemi defterine yaz!

Problem kurucu
OYUN 1

Üçgen Dedektifi

Üçgendeki x açısını bul.

Oyun 2

Dörtgen Dedektifi

Dörtgendeki x açısını bul.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Ütü masasının ayakları birbirini ortalayan iki çubuk gibidir. Masa alçaltılıp yükseltildiğinde çubuklar arasındaki açı değişir ama karşılıklı açılar hep eş, komşu açılar hep bütünler kalır. Açı problemleri tasarımcıların ve mühendislerin her gün kullandığı bir araçtır!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Problem Ustası

Kareli kâğıda bir ikizkenar üçgen, bir paralelkenar ve bir yamuk çiz. Her şekil için bir açıyı ölç ve yaz, diğer açıları x, y, z ile göster. Kendi problemini kur, çözüm adımlarını (anla–planla–çöz–kontrol et) yaz ve bir arkadaşınla değiş tokuş et.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1