dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Cebir ve Algoritma
6. TEMA • İŞLEMLERLE CEBİRSEL DÜŞÜNME

Cebirsel İfadeler ve Algoritma

Bir bilgisayara 2, 5, 8, 11, … örüntüsünün ilk 10 terimini yazdırmak istesek ona ne söylemeliyiz? Akış şeması, sözde kod ve doğal dille yazılmış, cebirsel ifadeler içeren algoritmaları adım adım çalıştırıyor; değişkenlerin değerlerini tabloya yazıyor, hataları buluyor ve algoritmaları cebirsel ifadelere dönüştürüyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.2.3Algoritma çalıştırıcı2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.2.3): Cebirsel ifadeler içeren durumlardaki algoritmaları yorumlayabilme.
Cebirsel ifadeler içeren durumlardaki algoritmik yapıyı inceler; incelediği durumlardaki algoritmik yapıyı tablo temsiline veya cebirsel ifadelere dönüştürür; dönüştürdüğü algoritmik yapının içerdiği matematiksel ilişkileri sözel olarak ifade eder; hatalı algoritmaları açıklar ve algoritmayı değiştirmenin sonuca etkisini yorumlar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
algoritma, akış şeması, sözde kod, doğal dil, değişken, döngü, cebirsel ifade, örüntü, değişken tablosu
Semboller
n ← n + 3
Araçlar
akış şeması kartları, değişken tablosu, blok tabanlı kodlama ortamı
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Akış şeması şekillerini ve örüntü kurallarını hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

Akış Şemasını İzle

Aşağıdaki akış şeması bir örüntünün terimlerini yazdırıyor. “Sonraki adım” ile algoritmayı çalıştır; o anki kutu renklensin, n’nin değeri ve çıktılar görünsün.

Akış şeması
Oval
Başla / Bitir
Dikdörtgen
İşlem: n = n + 5 gibi
Eşkenar dörtgen
Karar: Evet / Hayır sorusu
ETKİNLİK

Algoritma Çalıştırıcı

Sözde kodla yazılmış bir algoritma seç. Her adımda çalışan satır renklenir; değişkenlerin değerleri değişken tablosuna yazılır.

Çalıştırıcı
DÖNÜŞTÜR

Algoritmadan Tabloya, Tablodan İfadeye

“2, 5, 8, 11, … örüntüsünün ilk k terimini yazdır” algoritmasını çalıştırınca değişken tablosu şöyle olur:

adım12345…n
terim2581114…3n − 1
Algoritmadaki “terim ← 3 · adım − 1” satırı aslında örüntünün kuralıdır. Sözel olarak: “Her adımda adım sayısının 3 katının 1 eksiği yazdırılır.”
Başka bir yazılış: “n ← 2 ile başla, her seferinde 3 ekle.” İki algoritma da aynı çıktıyı verir.
İki yaklaşım: 1) Ekleyerek: önceki terime fark eklenir (n ← n + 3). 2) Kuralla: her terim adım sayısından hesaplanır (3n − 1). Kural, 100. terimi tek işlemle bulmamızı sağlar; ekleme yöntemi ise 99 kez toplama yapar.
HATA AVI

Hangi Algoritma Hatalı?

Üç öğrenci 2, 5, 8, 11, 14 sayılarını yazdıran bir algoritma yazdı. Her birini çalıştır ve hatayı bul.

Ders: Algoritmada satırların sırası, başlangıç değeri ve tekrar sayısı çıktıyı belirler. Bir algoritmayı birkaç adım çalıştırıp çıktıyı kontrol etmek hataları yakalamanın en iyi yoludur.
ETKİNLİK

Algoritmayı Değiştir

Başlangıç değerini, artışı ve tekrar sayısını değiştir. Çıktı ve örüntünün kuralı nasıl değişiyor?

Değiştirici
OYUN 1

Çıktıyı Tahmin Et

Algoritmanın son yazdırdığı sayıyı bul.

Oyun 2

İfadeye Çevir

Algoritmanın yazdırdığı örüntünün kuralını seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Seç

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: “Algoritma” sözcüğü, cebirin de babası sayılan Hârizmî’nin adının Latincedeki söylenişinden (Algoritmi) gelir. Collatz varsayımında bir sayı çiftse yarısı alınır, tekse 3 katının 1 fazlası alınır. Hangi sayıyla başlarsan başla 1’e ulaşır mısın? Matematikçiler bunu hâlâ kanıtlayamadı!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Benim Algoritmam

Seçtiğin bir sayı örüntüsünün ilk 8 terimini yazdıran bir algoritmayı hem akış şeması hem sözde kodla yaz. Değişken tablosunu doldur ve örüntünün kuralını cebirsel olarak ifade et. Algoritmanda bilerek bir hata yap; arkadaşın hatayı bulsun ve düzeltsin.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1