dersmatematik.net • 6. Sınıf Matematik • Alan Problemleri
7. TEMA • GEOMETRİK NİCELİKLER

Alan Problemleri

Evin ön cephesini boyamak için kaç kutu boya gerekir? Mutfağa kaç fayans döşenir? Dikdörtgen, paralelkenar ve üçgenin alanlarıyla modellenen gerçek yaşam problemlerinde bileşenleri belirliyor, şekilleri parçalama ve tamamlayıp çıkarma gibi stratejiler geliştiriyor, çözümümüzü kontrol edip genelliyoruz.

Konu AnlatımıMAT.6.4.3Strateji kartları2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.6.4.3): Geometrik şekillerin alanları ile modellenen gerçek yaşam durumlarına yönelik problem çözebilme.
Problemde alan, şekil, uzunluk ve alan ölçme birimleri gibi bileşenleri ve aralarındaki ilişkiyi belirler; verilenleri uygun temsillere dönüştürür ve problemi kendi ifadeleriyle açıklar; sonucu tahmin eder ve strateji geliştirir; stratejiyi uygular, çözümü kontrol eder ve alternatif çözüm yollarını değerlendirir; stratejilerini farklı problemlere genelleyip geçerliliğini örneklerle sınar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
alan problemleri, bileşik şekil, parçalama stratejisi, dikdörtgen, paralelkenar, üçgen, fayans, boya, birim dönüşümü
Semboller
A = a · h
Araçlar
kareli kâğıt, metre, cetvel, hesap makinesi, geometri yazılımı
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Alan bağıntılarını ve birim dönüşümlerini hatırlayalım.

BAŞLAYALIM

Alan Problemlerinde Çözüm Yolu

1) Bileşenleri belirle
Hangi şekil? Hangi uzunluklar? Alan mı, çevre mi isteniyor? Birimler aynı mı?
2) Temsil et
Bir şekil çiz, uzunlukları üzerine yaz. Problemi kendi cümlelerinle anlat.
3) Tahmin et ve planla
Sonuç yaklaşık ne olmalı? Şekli parçalayabilir ya da tamamlayabilir misin?
4) Uygula
Alan bağıntılarını kullanarak işlemleri yap.
5) Kontrol et
Tahminine yakın mı? Birim doğru mu? Başka bir yolla da aynı sonucu buluyor musun?
6) Genelle
Bu strateji başka hangi problemlerde işe yarar?
STRATEJİLER

Strateji Kartları

✂ Parçala
Bileşik şekli bildiğimiz şekillere (dikdörtgen, üçgen, paralelkenar) ayır; alanları topla.
⬚ Tamamla ve çıkar
Şekli büyük bir dikdörtgene tamamla; büyük alandan fazla kısmı çıkar.
⇄ Birimi eşitle
m ve cm karışıksa önce aynı birime çevir. Fayans gibi problemlerde kenarlara kaç parça sığdığını düşün.
Kısa yol: Fayans sayısını bulmak için ya “toplam alan ÷ bir fayansın alanı” ya da “bir kenara sığan fayans · diğer kenara sığan fayans” hesaplanabilir. İkisi de aynı sonucu verir; hangisi daha kolay?
ETKİNLİK

İki Strateji, Bir Sonuç

L biçimli bir bahçenin alanını iki farklı stratejiyle hesaplıyoruz. Ölçüleri değiştir; iki yol hep aynı sonucu veriyor mu?

L bahçe
ÇÖZÜMLÜ PROBLEMLER

Adım Adım Problemler

Bir problem seç ve çözüm adımlarını sırayla aç.

Problem gezgini
PROBLEM KURMA

Sen de Problem Kur

Aşağıdaki durumlardan birini seç; verilenleri kendin belirleyerek bir problem yaz ve çöz.

🏫 Okul bahçesi
Paralelkenar biçimli bahçeye çim ekilecek. Çim tohumunun paketi belirli bir alanı kaplıyor.
⛺ Çadır
Çadırın ön ve arka yüzleri üçgen, yanları dikdörtgen. Kaç m² kumaş gerekir?
🖼 Duvar panosu
Sınıf panosu dikdörtgen; üzerine üçgen flamalar asılacak. Panonun ne kadarı boş kalır?
Örnek problem

Ön ve arka yüzü tabanı 2 m, yüksekliği 1,5 m olan üçgen; yan yüzleri 3 m × 2 m olan iki dikdörtgenden oluşan bir çadır için kaç m² kumaş gerekir? (Taban yüzü kumaş değil.)

Üçgenler: 2 · (2 · 1,5) ÷ 2 = 3 m². Dikdörtgenler: 2 · (3 · 2) = 12 m². Toplam 15 m². Kontrol: Tahminimiz “15 m² civarı” idi ✔
OYUN 1

Bileşik Şekil

Şeklin alanını bul.

Oyun 2

Hızlı Problemler

Günlük hayat problemini çöz.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: İç mimarlar bir odaya parke ya da fayans alırken hesapladıkları alana yaklaşık %10 fazla ekler. Çünkü kenarlarda kesilen parçalar ve kırılan fayanslar kullanılamaz. Gerçek hayatta problemin cevabı bazen “biraz fazlası”dır!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Odamı Yeniliyorum

Odanın ya da sınıfının tabanını ve bir duvarını ölç. Kapı ve pencereleri çıkararak boyanacak duvar alanını, tabana döşenecek parke ya da halı alanını hesapla. Bir mağazadan aldığın birim fiyatlarla toplam maliyeti bul ve çözüm adımlarını bir poster hâline getir.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1