dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Tam Sayılar
1. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (1)

Tam Sayılar

Termometre sıfırın altını gösterdiğinde, asansör otopark katına indiğinde ya da bir dalgıç denizin derinliklerine daldığında doğal sayılar yetmez. Sayılarımızı sıfırın soluna genişletiyor; pozitif ve negatif tam sayıları, sıfırı, sayı doğrusunu ve ters işaretli sayıları tanıyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.1Asansör etkinliği2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.1): Gerçek yaşam ya da matematiksel durumlarda doğal sayı, tam sayı ve rasyonel sayıları yorumlayabilme.
Tam sayıları inceler: pozitif ve negatif tam sayıları ve sıfırı tanır, tam sayıları sayı doğrusunda gösterir, ters işaretli sayıları belirler ve gerçek yaşam durumlarını tam sayılarla ifade eder.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
tam sayılar, pozitif tam sayı, negatif tam sayı, sıfır, sayı doğrusu, ters işaretli sayılar
Semboller
… −2, −1, 0, +1, +2 …
Araçlar
termometre, sayı doğrusu, kat planı, kareli kâğıt
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Doğal sayıları ve sayı doğrusunu hatırlayalım.

KAVRAM

Sıfırın Altında da Sayılar Var

Erzurum’da bir kış sabahı termometre sıfırın altında 12 dereceyi gösteriyor. Bu sıcaklığı doğal sayılarla yazamayız. İşte bu yüzden sayılarımızı sıfırın sol tarafına doğru genişletiyoruz.

Tam sayılar; …, −3, −2, −1, 0, +1, +2, +3, … sayılarından oluşur. Sıfırdan büyük olanlar pozitif tam sayılar, sıfırdan küçük olanlar negatif tam sayılardır. Sıfır ne pozitif ne negatiftir. Pozitif sayıların önündeki “+” işareti yazılmayabilir: +5 = 5.
Termometre
Dikkat! “−” işareti iki farklı anlam taşıyabilir: 5 − 3 ifadesinde çıkarma işlemidir; −3 sayısında ise sayının negatif olduğunu gösterir ve “eksi üç” diye okunur.
ETKİNLİK

Asansörün Kat Göstergesi

Bir alışveriş merkezinde zemin kat 0, üst katlar pozitif, otopark katları negatif tam sayıyla gösteriliyor. Düğmelere basarak asansörü hareket ettir.

Asansör
SAYI DOĞRUSU

Tam Sayılar Sayı Doğrusunda

Sayı doğrusunda sıfırın sağında pozitif, solunda negatif tam sayılar yer alır. Sıfıra eşit uzaklıktaki, işaretleri farklı iki sayıya ters işaretli sayılar denir.

Sayıyı seç
Fark et: Bir sayının ters işaretlisinin ters işaretlisi, sayının kendisidir: −(−4) = 4. Sıfırın ters işaretlisi yine sıfırdır.
GERÇEK YAŞAM

Durumu Tam Sayıyla Göster

Her durumu bir tam sayıyla eşleştir.

DurumTam sayı
Örnek

Deniz seviyesi 0 kabul ediliyor. Bir dalgıç deniz seviyesinin 18 m altında, bir martı 25 m üstünde. Bu konumları tam sayıyla yaz.

Dalgıç: −18 m, martı: +25 m. Altında → negatif, üstünde → pozitif.
OYUN 1

Sayı Doğrusunu Oku

Kırmızı nokta hangi tam sayıyı gösteriyor?

Oyun 2

Pozitif mi, Negatif mi, Sıfır mı?

Durumu gösteren tam sayının türünü hızlıca seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Negatif sayılar ilk kez yaklaşık 2000 yıl önce Çin’de, borçları hesaplamak için kullanıldı. Çinli matematikçiler pozitif sayıları kırmızı, negatif sayıları siyah çubuklarla gösteriyordu. Bugün muhasebede borçların kırmızıyla yazılması da buna benzer bir gelenektir!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Hava Durumu Haritası

Bir hafta boyunca beş farklı şehrin sabah sıcaklıklarını (biri mutlaka sıfırın altında olsun) not et. Sıcaklıkları sayı doğrusunda göster, pozitif ve negatif olanları farklı renkle işaretle. Hangi iki şehrin sıcaklıkları ters işaretli sayılara en yakın?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1