0,777… sayısının sonsuz bir kuyruğu var. Bu sayıyı nasıl kesir olarak yazarız? Sayıyı 10 ile çarpıp kendisinden çıkararak sonsuz kuyruğu yok ediyor, devirli ondalık gösterimleri rasyonel sayıya çeviriyor ve bu işlemi hızlandıran kuralı keşfediyoruz.
Devirli gösterimi ve kesir sadeleştirmeyi hatırlayalım.
13 = 0,3 olduğunu biliyoruz. Peki ters yönde gidebilir miyiz? 0,7 hangi kesre eşit? Sonsuz basamakla nasıl başa çıkacağız? Fikir şu: sayıyı 10 ile çarparsak kuyruk aynı kalır, sadece virgül kayar. Sonra çıkarınca sonsuz kuyruklar birbirini götürür.
Tam kısmı, devretmeyen kısmı (devirden önceki ondalık basamaklar) ve devri yaz.
Her seferinde x ile işlem yapmak yerine çevirici tablosundaki örüntüden bir kural çıkarabiliriz:
| Devirli sayı | Pay | Payda | Kesir |
|---|---|---|---|
| 0,4 | 4 − 0 = 4 | 9 | 4/9 |
| 0,36 | 36 − 0 = 36 | 99 | 36/99 = 4/11 |
| 0,16 | 16 − 1 = 15 | 90 | 15/90 = 1/6 |
| 2,3 | 23 − 2 = 21 | 9 | 21/9 = 7/3 |
| −1,25 | 125 − 12 = 113 | 90 | −113/90 |
Devirli ondalık gösterime eşit kesri seç.
Kural ile yazılan kesrin (sadeleştirmeden önceki) paydası kaçtır?
Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.
10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.
Paydası 9, 99 ve 90 olan beşer kesir seç (ör. 5/9, 23/99, 17/90). Bölme yaparak devirli gösterimlerini bul. Sonra bu devirli gösterimleri kuralla tekrar kesre çevir. Başladığın kesirlere ulaştın mı? Sonuçlarını tablo hâlinde sun.
Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).