dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Toplama ve Çıkarma
1. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (1)

Tam Sayılarla Toplama ve Çıkarma

Asansör 2. bodrum kattan 6 kat yukarı çıkarsa kaçıncı katta durur? Sıcaklık −11 °C’den +3 °C’ye çıkınca kaç derece artmış olur? Tam sayılarla toplamayı sayma pulları ve sayı doğrusu ile modelliyor, çıkarmayı ters işaretlisiyle toplamaya çeviriyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.4Pul tahtasıAsansör oyunuSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.4): Rasyonel sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme.
Tam sayılarla toplama ve çıkarma işlemlerini sayma pulları ve sayı doğrusu ile modeller; aynı ve farklı işaretli tam sayıları toplar; çıkarma işlemini ters işaretlisiyle toplama olarak yapar ve gerçek yaşam durumlarında kullanır.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
tam sayılarla toplama, tam sayılarla çıkarma, sayma pulları, sıfır çifti, sayı doğrusunda toplama, ters işaretli sayı
Semboller
a − b = a + (−b)
Araçlar
sayma pulları (iki renk), sayı doğrusu, termometre
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Tam sayıları, ters işaretli sayıları ve mutlak değeri hatırlayalım.

MODEL

Sayma Pullarıyla Toplama

Kırmızı pul +1, yeşil pul −1 değerinde. Bir kırmızı ile bir yeşil pul yan yana gelince birbirini götürür: (+1) + (−1) = 0. Buna sıfır çifti diyoruz.

Pul tahtası
Aynı işaretli iki tam sayı toplanırken mutlak değerleri toplanır, sonuca ortak işaret verilir: (−4) + (−3) = −7.
Farklı işaretli iki tam sayı toplanırken büyük mutlak değerden küçük mutlak değer çıkarılır, sonuca mutlak değeri büyük olanın işareti verilir: (+5) + (−3) = +2, (−6) + (+2) = −4.
SAYI DOĞRUSU

Sayı Doğrusunda Toplama

Birinci sayıdan başla. İkinci sayı pozitifse sağa, negatifse sola o kadar birim ilerle.

Zıpla
ÇIKARMA

Çıkarmayı Toplamaya Çevir

Pullarla (+2) − (−3) işlemini yapmak için tahtadan 3 yeşil pul almamız gerekir, ama tahtada yeşil pul yok! Tahtaya 3 sıfır çifti ekleriz (değer değişmez), sonra 3 yeşil pulu alırız. Geriye 5 kırmızı pul kalır.

Bir tam sayıdan bir tam sayı çıkarmak, birinci sayıyla ikinci sayının ters işaretlisini toplamaktır: a − b = a + (−b)
(+2) − (−3) = (+2) + (+3) = +5  •  (−4) − (+6) = (−4) + (−6) = −10
Çevirici
Örnek

Kars’ta sıcaklık sabah −11 °C, öğlen +3 °C. Sıcaklık kaç derece arttı?

Fark = son − ilk = (+3) − (−11) = (+3) + (+11) = 14 °C arttı. Sayı doğrusunda −11’den 3’e 14 birim sağa gidilir.
OYUN 1

Asansör Oyunu

Asansör hangi katta durur? Zemin kat 0, bodrum katlar negatif.

Oyun 2

Hızlı Hesap

İşlemin sonucunu seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Dünya’nın en yüksek noktası Everest (+8849 m) ile en derin noktası Mariana Çukuru (yaklaşık −10 935 m) arasındaki fark: 8849 − (−10 935) = 19 784 metre! Everest’i Mariana Çukuru’na koysak tepesi hâlâ suyun 2 km’den fazla altında kalırdı.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Bir Günün Sıcaklık Hikâyesi

Bir kış gününde sıcaklığın sabah, öğle, akşam ve gece nasıl değiştiğini anlatan kısa bir hikâye yaz (ör. “Sabah −6 °C idi, öğlene kadar 9 derece arttı…”). Her değişimi bir toplama ya da çıkarma işlemiyle göster ve sayı doğrusunda zıplamalarla çiz.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1