dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Bölme
1. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (1)

Rasyonel Sayılarla Bölme

3 bütün pizzadan kaç tane çeyrek dilim çıkar? Rasyonel sayılarla bölmeyi “kaç tane sığar?” sorusuyla modelliyor, bölmeyi bölenin çarpma işlemine göre tersiyle çarpmaya çeviriyor, işaret kuralını uyguluyor ve ondalık gösterimlerle bölme yapıyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.4Şerit modeli2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.4): Rasyonel sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme.
Rasyonel sayılarla bölme işlemini modeller; bölmeyi bölenin çarpma işlemine göre tersiyle çarparak yapar; işaret kuralını uygular; ondalık gösterimlerle bölme yapar ve sıfıra bölmenin tanımsız olduğunu açıklar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
rasyonel sayılarla bölme, kesirlerle bölme, negatif kesirlerle bölme, çarpma işlemine göre ters, ondalık gösterimlerle bölme, sıfıra bölme
Semboller
a/b ÷ c/d = a/b · d/c
Araçlar
kesir şeritleri, ölçü kabı, hesap makinesi
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Kesirlerle çarpmayı ve çarpma işlemine göre tersi hatırlayalım.

MODEL

Kaç Tane Sığar?

3 ÷ 14 sorusu, “3 bütünün içinde kaç tane 14 var?” demektir. Şeritte görelim.

Şerit modeli
Bir rasyonel sayıyı sıfırdan farklı bir rasyonel sayıya bölmek, birinci sayıyı ikinci sayının çarpma işlemine göre tersiyle çarpmaktır: ab ÷ cd = ab · dc (c ≠ 0). İşaret kuralı çarpmadaki gibidir.
ETKİNLİK

Ters Çevir ve Çarp

Bölme makinesi
Bölünen:
Bölen:
Dikkat! Yalnızca bölen ters çevrilir, bölünen olduğu gibi kalır. Bölen 0 ise bölme tanımsızdır; 0’ın tersi yoktur.
ONDALIK GÖSTERİM

Ondalık Gösterimlerle Bölme

Bölen ondalık ise bölünen ve böleni 10, 100, … ile çarparak böleni doğal sayı yaparız; bölümün değeri değişmez.

İşlemGenişletSonuç
(−4,5) ÷ 0,9(−45) ÷ 9−5
1,2 ÷ (−0,04)120 ÷ (−4)−30
(−0,6) ÷ (−1,5)6 ÷ 15 = 250,4
Örnek

34 litre meyve suyu, 316 litrelik bardaklara bölünüyor. Kaç bardak dolar?

34 ÷ 316 = 34 · 163 = 4 bardak.
OYUN 1

Bölümü Bul

İşlemin sonucunu seç.

Oyun 2

Doğru Dönüşüm

Bölme işlemine eşit olan çarpma işlemini seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Hesap makinesinde bir sayıyı 0’a bölmeye çalış: “Error” ya da “Tanımsız” yazar. Bunun nedeni şu: 6 ÷ 0 = x olsaydı x · 0 = 6 olmalıydı. Ama hiçbir sayının 0 ile çarpımı 6 etmez! Bu yüzden sıfıra bölme matematikte tanımsızdır.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Ölçü Kabı Deneyi

Bir sürahiye 1 1/2 litre su koy. 1/4 litrelik ve 3/8 litrelik iki ölçü kabıyla sürahiyi kaç kez boşaltabileceğini önce bölme işlemiyle tahmin et, sonra deneyerek kontrol et. Tahminin ile sonucunu karşılaştır.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1