dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • İşlem Önceliği
1. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (1)

Rasyonel Sayılarla Çok Adımlı İşlemler ve İşlem Önceliği

2 + 3 · 4 işleminin sonucu 20 mi, 14 mü? Herkesin aynı sonucu bulması için işlem sırası kuralını öğreniyor; parantez, üs, çarpma-bölme ve toplama-çıkarma içeren rasyonel sayı işlemlerini adım adım çözüyor ve çok adımlı gerçek yaşam problemlerini tek bir işlemle ifade ediyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.4Adım adım çözücü2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.4): Rasyonel sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme.
Rasyonel sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini içeren çok adımlı işlemlerde işlem önceliğini uygular; parantez, üslü ifade ve kesir çizgisi içeren ifadelerin değerini bulur; gerçek yaşam durumlarını çok adımlı işlemlerle ifade eder.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
işlem önceliği, rasyonel sayılarla işlemler, çok adımlı işlemler, parantez, üslü ifadeler, işlem sırası
Semboller
( ) → aⁿ → · ÷ → + −
Araçlar
hesap makinesi (bilimsel), renkli kalem
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Rasyonel sayılarla dört işlemi ve üslü ifadeleri hatırlayalım.

KURAL

İşlem Önceliği

2 + 3 · 4 işlemini Ali 20, Elif 14 buldu. Hangisi doğru? Herkesin aynı sonucu bulması için matematikte bir işlem sırası kuralı vardır.

1. Parantez
Önce parantez içi (iç içe ise en içteki)
2. Üslü ifadeler
Kuvvetler hesaplanır
3. Çarpma ve bölme
Soldan sağa, hangisi önce gelirse
4. Toplama ve çıkarma
Soldan sağa, hangisi önce gelirse
Cevap: 2 + 3 · 4 = 2 + 12 = 14. Elif haklı; çarpma toplamadan önce yapılır.
Dikkat! Soldan sağa kuralı 12 ÷ 3 · 2 işleminde çarpma ile bölme eşit önceliklidir: soldan sağa gidilir: 4 · 2 = 8 (12 ÷ 6 = 2 değil!). Aynı şey toplama-çıkarma için de geçerli: 10 − 4 + 3 = 9.
ETKİNLİK

Adım Adım Çözücü

Bir işlem seç ve “Adım” düğmesine bas. Sarı bölüm, o adımda yapılan işlemdir.

Çözücü
ÖZEL DURUM

Kesir Çizgisi Bir Parantezdir

Pay ya da paydası işlem içeren bir kesirde, kesir çizgisi paydaki ve paydadaki işlemleri parantez içine alır. Önce pay ve payda ayrı ayrı hesaplanır, sonra bölünür.

Örnek

(−2)2 + (−6)5 − (−3) = ?

Pay: 4 + (−6) = −2. Payda: 5 + 3 = 8. Sonuç: −28 = −14.
Gerçek yaşam

Ece’nin 120 TL’si vardı. Tanesi 12,5 TL olan 4 defter aldı, sonra parasının kalanının 12’sini kardeşine verdi. Ece’nin kaç TL’si kaldı?

(120 − 4 · 12,5) · 12 = (120 − 50) · 12 = 70 · 12 = 35 TL. Parantez olmasaydı sıra değişir, sonuç yanlış olurdu.
OYUN 1

İlk Hangi İşlem?

İşlem önceliğine göre ilk yapılacak işlemi seç.

Oyun 2

Sonucu Bul

İşlem önceliğine dikkat ederek sonucu seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Basit hesap makineleri işlem önceliğini bilmez! 2 + 3 × 4 tuşlarına sırayla basınca bazıları 20 verir. Bilimsel hesap makineleri ve bilgisayarlar ise işlem önceliğini uygular ve 14 bulur. İnternette milyonlarca kişinin tartıştığı “8 ÷ 2(2 + 2) = ?” sorusu da işlem önceliği yüzünden ünlü olmuştur.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Dört Dörtlük

Yalnızca dört tane 4 ve istediğin işlemleri, parantezleri kullanarak 0’dan 10’a kadar sayıları elde etmeye çalış. Örnek: 4 ÷ 4 + 4 − 4 = 1. Her ifadede işlem önceliğinin nasıl çalıştığını açıkla. En çok sayıyı kim bulacak?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1