dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Prizmanın Hacmi
2. TEMA • GEOMETRİK NİCELİKLER (1)

Dikdörtgenler Prizmasının Hacmi

Bir kutunun içine kaç tane 1 cm³’lük birim küp sığar? Birim küpleri sayarak ayrıt uzunluklarıyla aralarındaki ilişkiyi keşfediyor, V = a · b · c ve V = taban alanı · yükseklik bağıntılarına ulaşıyor ve hacmi verilen prizmanın eksik ayrıtını buluyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.4.4Birim küp sayacı2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.4.4): Dikdörtgenler prizmasının hacim bağıntısını değerlendirebilme.
Dikdörtgenler prizmasının hacmini belirlemede ölçüt olarak birimküpleri belirler; prizmanın içine yerleştirilen birimküpleri sayar; toplam birimküp sayısı ile ayrıt uzunluklarını karşılaştırarak hacim bağıntısını oluşturur.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
dikdörtgenler prizmasının hacmi, hacim formülü, küpün hacmi, birim küp, santimetreküp, taban alanı çarpı yükseklik
Semboller
V = a · b · c
Araçlar
birim küpler, cetvel, karton kutular
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Kutuyu eş küplerle doldurmayı hatırlayalım.

KAVRAM

Ölçüt: Birim Küp

Hacmi herkesin aynı biçimde ölçebilmesi için ortak bir birim gerekir. Ayrıtları 1 cm olan küpe 1 santimetreküp (1 cm3) denir. Bir prizmanın içine kaç birim küp sığıyorsa hacmi o kadar cm3’tür.

Birim küp sayacı
abcBirim küp sayısıa · b · c
Ayrıt uzunlukları a, b ve c olan dikdörtgenler prizmasının hacmi: V = a · b · c
a · b taban alanı olduğundan: V = taban alanı · yükseklik. Ayrıtı a olan küpün hacmi: V = a3
TERSİNE DÜŞÜN

Eksik Ayrıtı Bul

Hacmi ve iki ayrıtı bilinen prizmanın üçüncü ayrıtını, hacmi taban alanına bölerek buluruz.

Örnek

Hacmi 120 cm3 olan bir prizmanın tabanı 6 cm × 4 cm’dir. Yüksekliği kaç cm’dir?

Taban alanı 6 · 4 = 24 cm2. Yükseklik = 120 ÷ 24 = 5 cm.
Örnek

Hacmi 64 cm3 olan küpün bir ayrıtı kaç cm’dir?

a · a · a = 64 → 4 · 4 · 4 = 64: a = 4 cm.
Dikkat! Hacim küp birimle (cm3, m3) ölçülür. Yüzey alanı ise kare birimle (cm2). 2 × 3 × 4 prizmanın hacmi 24 cm3, yüzey alanı 52 cm2’dir: farklı nicelikler!
OYUN 1

Hacmi Hesapla

Prizmanın hacmini seç.

Oyun 2

Eksik Ayrıt

Hacmi verilen prizmanın eksik ayrıtını seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Arşimet, düzensiz biçimli bir tacın hacmini bulmak için onu suya batırdı ve taşan suyun hacmini ölçtü. Efsaneye göre bu fikir aklına banyoda gelince “Eureka!” (Buldum!) diye bağırarak sokağa koştu.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Kutu Hacmi Avı

Evinde dikdörtgenler prizması biçiminde beş nesne bul (kitap, kibrit kutusu, süt kutusu, buzdolabı…). Ayrıtlarını ölç, hacimlerini hesapla ve küçükten büyüğe sırala. Süt kutusunun hesapladığın hacmi, üzerinde yazan litre değeriyle uyumlu mu?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1