dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Evren ve Örneklem
3. TEMA • İSTATİSTİKSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ

Araştırma Sorusu, Evren ve Örneklem

Okuldaki 400 öğrencinin en sevdiği sporu bulmak için herkese sormak zorunda mıyız? İstatistiksel araştırma sorusunu tanıyor, betimleme ve karşılaştırma soruları oluşturuyor; evren ile örneklemi ayırt ediyor ve örneklem simülatörüyle temsil edici ve yanlı örneklemleri karşılaştırıyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.6.1Örneklem simülatörü2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.6.1): Kategorik veya nicel (sürekli) veri ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme.
Kategorik veya nicel (sürekli) veriye dayanan betimleme veya karşılaştırma gerektirebilecek araştırma soruları oluşturur; araştırmanın evrenini ve örneklemini belirler; örneklemin temsil edici olup olmadığını değerlendirir.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
evren ve örneklem, istatistiksel araştırma sorusu, betimleme sorusu, karşılaştırma sorusu, temsil edici örneklem, yanlı örneklem
Semboller
evren ⊃ örneklem
Araçlar
okul listesi, kura, anket formu
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Araştırma sorusu ve veri toplamayı hatırlayalım.

KAVRAM

İstatistiksel Araştırma Sorusu

“Benim kaç kardeşim var?” sorusunun tek bir cevabı vardır. “Sınıfımızdaki öğrencilerin kaç kardeşi var?” sorusunun cevapları ise değişkenlik gösterir. İstatistik bu ikinci tür sorularla ilgilenir.

Cevabı için veri toplanması gereken ve cevapları değişkenlik gösteren soruya istatistiksel araştırma sorusu denir. Bir grubu tanımaya yönelik sorular betimleme, iki ya da daha fazla grubu karşılaştıran sorular karşılaştırma sorusudur.
Betimleme
7. sınıf öğrencileri günde kaç saat uyuyor?
Karşılaştırma
7. ve 8. sınıf öğrencilerinin uyku süreleri farklı mı?
İstatistiksel değil
Ayşe dün kaç saat uyudu?
KAVRAM

Evren ve Örneklem

Okulumuzdaki 400 öğrencinin hepsine soru sormak zaman alır. Bunun yerine bir grup seçip onlara sorarız.

Araştırmanın sonuçlarının geçerli olacağı grubun tamamına evren, evrenden seçilen ve verilerin toplandığı gruba örneklem denir. Örneklem evrenin özelliklerini yansıtıyorsa temsil edicidir. Temsil edici olmayan örneklemle yapılan araştırma yanlı sonuç verir.
Örneklem simülatörü

Evren: okuldaki 400 öğrenci. Gerçekte öğrencilerin %40’ı futbolu en sevdiği spor olarak görüyor (kırmızı noktalar). Bir örneklem seç ve sonuca bak.

OYUN 1

İstatistiksel Soru mu?

Sorunun türünü seç.

Oyun 2

Temsil Edici mi?

Örneklemin evreni temsil edip etmediğine karar ver.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: 1936’da ABD’de bir dergi 2 milyon kişiye anket yapıp seçimi yanlış tahmin etti; çünkü örneklemi telefon ve araba sahiplerinden seçmişti ve o yıllarda bunlar daha varlıklı insanlardı. Yalnızca 50 000 kişiyle rastgele örneklem kullanan George Gallup ise doğru tahmin etti! Büyük örneklem yetmez; temsil edici olmalı.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Okul Araştırması Planı

Okulunla ilgili bir betimleme ve bir karşılaştırma sorusu yaz. Her sorunun evrenini belirle. Temsil edici bir örneklemi nasıl seçeceğini (ör. her sınıftan kura ile 5 öğrenci) adım adım açıkla. Yanlı olabilecek bir örneklem örneği de ver.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1