dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Oran
6. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (2)

Toplamsal ve Çarpımsal Karşılaştırma: Oran

İki fidan da 4 cm uzadıysa ikisi de aynı oranda mı büyüdü? İki niceliği fark yoluyla (toplamsal) ve kat yoluyla (çarpımsal) karşılaştırıyor, çarpımsal karşılaştırmanın oran olduğunu keşfediyor ve oranı a/b ve a : b biçiminde yazıyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.5Fidan karşılaştırıcı2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.5): Gerçek yaşam durumları üzerinden oran ilişkileri hakkında muhakeme yapabilme.
Gerçek yaşam durumları üzerinden iki niceliğin karşılaştırılmasında toplamsal (mutlak) ve çarpımsal (bağıl) ilişkileri ayırt eder; oranın iki niceliğin çarpımsal ilişkiler kurularak karşılaştırılması olduğunu belirler ve oranı farklı gösterimlerle ifade eder.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
oran, toplamsal karşılaştırma, çarpımsal karşılaştırma, oran gösterimi, a’nın b’ye oranı, mutlak ve bağıl karşılaştırma
Semboller
a/b = a : b
Araçlar
boncuklar, sayma pulları, cetvel
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Kesirleri ve “kaç katı” sorularını hatırlayalım.

KEŞFET

Hangi Fidan Daha Çok Büyüdü?

Elif’in fidanı bir ayda 4 cm’den 8 cm’ye, Can’ın fidanı 10 cm’den 14 cm’ye uzadı. Elif “Benim fidanım daha çok büyüdü!” diyor, Can “İkisi de aynı büyüdü!” diyor. Kim haklı?

Fidan karşılaştırıcı
İki nicelik iki farklı yolla karşılaştırılabilir:
Toplamsal (mutlak) karşılaştırma: Farkına bakılır. “Kaç fazla?” → 8 − 4 = 4 cm.
Çarpımsal (bağıl) karşılaştırma: Bölümüne bakılır. “Kaç katı?” → 8 ÷ 4 = 2 katı.
KAVRAM

Oran

Aynı ya da farklı türden iki niceliğin çarpımsal karşılaştırılmasına oran denir. a’nın b’ye oranı a/b ya da a : b biçiminde yazılır (b ≠ 0) ve “a’nın b’ye oranı” diye okunur.
Boncuk kolye
Dikkat! Oranda sıra önemlidir: kırmızının maviye oranı 3 : 5, mavinin kırmızıya oranı 5 : 3’tür. Oran bir parçanın bütüne oranı da olabilir: kırmızının bütün boncuklara oranı 3 : 8.
OYUN 1

Toplamsal mı, Çarpımsal mı?

İfadede hangi karşılaştırma yapılmış?

Oyun 2

Oranı Yaz

İstenen oranı seç.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Fiyat artışlarında da iki karşılaştırma vardır: 10 TL’lik bir simidin 5 TL artması ile 1000 TL’lik bir telefonun 5 TL artması toplamsal olarak aynıdır. Ama çarpımsal olarak simit %50, telefon yalnızca %0,5 zamlanmıştır! Haberlerde hangisinin kullanıldığına dikkat et.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Sınıf Oranları

Sınıfındaki kız ve erkek öğrenci sayılarını, gözlüklü ve gözlüksüz öğrenci sayılarını say. Bu sayılarla en az dört oran yaz (parça : parça ve parça : bütün). Aynı sayıları toplamsal olarak da karşılaştır. Hangi karşılaştırma hangi soruya daha iyi cevap veriyor?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1