dersmatematik.net • 7. Sınıf Matematik • Birimli ve Birimsiz Oran
6. TEMA • SAYILAR VE NİCELİKLER (2)

Birimli ve Birimsiz Oran

Bir araba saatte kaç kilometre gidiyor? Peynirin kilogramı kaç lira? Bu sorular birimli oranlarla cevaplanır. Aynı türden çoklukların birimsiz oranını, farklı türden çoklukların birimli oranını buluyor ve oran hesaplarken birimleri eşitlemeyi öğreniyoruz.

Konu AnlatımıMAT.7.1.5Hız ölçer2 oyunSunum modu
Öğrenme çıktısı (MAT.7.1.5): Gerçek yaşam durumları üzerinden oran ilişkileri hakkında muhakeme yapabilme.
Çözümlediği gerçek yaşam durumlarının içerdiği oranı birimli ve birimsiz oran olarak sınıflandırır; aynı türden çoklukların oranında birimleri eşitler; hız, birim fiyat ve yoğunluk gibi birimli oranları hesaplayıp yorumlar.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
birimli oran, birimsiz oran, hız, birim fiyat, nüfus yoğunluğu, oran birim eşitleme
Semboller
km/sa, TL/kg
Araçlar
kronometre, metre, market fişleri
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Oranı ve ölçü birimlerini hatırlayalım.

KAVRAM

Birimi Kalan ve Kaybolan Oranlar

Birimsiz oran
Aynı türden ve aynı birimle ifade edilen iki çokluğun oranı. Birimler sadeleşir: 30 cm : 90 cm = 1 : 3.
Birimli oran
Farklı türden iki çokluğun oranı. Sonuç birimlidir: 240 km ÷ 3 sa = 80 km/sa.
Önce birimleri eşitle!
Aynı türden ama farklı birimli çokluklarda önce birimler eşitlenir: 50 cm : 2 m = 50 cm : 200 cm = 1 : 4.
ETKİNLİK

Yolculuk Hız Ölçeri

Bir otomobilin aldığı yolu ve süreyi ayarla. Yolun süreye oranı hızdır ve birimli bir orandır.

Hız ölçer
Birimli oranÖrnekAnlamı
Hız80 km/saBir saatte 80 km yol
Birim fiyat45 TL/kg1 kg’ı 45 TL
Nüfus yoğunluğu110 kişi/km21 km2’ye düşen kişi sayısı
Yakıt tüketimi6 L/100 km100 km’de 6 L yakıt
ETKİNLİK

Birim Eşitleyici

Aynı türden iki çokluğun oranını bulmadan önce birimleri eşitle.

Eşitleyici
OYUN 1

Birimli mi, Birimsiz mi?

Oranın türünü hızlıca seç.

Oyun 2

Oranı Hesapla

İstenen oranı bul.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Hesapla

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Türkiye’nin nüfus yoğunluğu yaklaşık 110 kişi/km² iken İstanbul’da bu oran 2900 kişi/km²’yi geçer! Dünyada en yoğun yerlerden Monako’da 1 km²’ye yaklaşık 19 000 kişi düşer. Birimli oranlar, farklı büyüklükteki yerleri adil biçimde karşılaştırmamızı sağlar.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Koşu Hızım

Okul bahçesinde 50 m’lik bir mesafeyi yürüyerek ve koşarak geç; süreleri kronometreyle ölç. Her durum için hızını m/sn olarak hesapla. Ardından sınıf arkadaşlarınla hızlarınızı karşılaştırın. Bulduğun oran birimli mi birimsiz mi? Açıkla.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1