dersmatematik.net • 8. Sınıf Matematik • Çarpma ve Bölme
1. ÜNİTE • ÇARPANLAR VE KATLAR • ÜSLÜ İFADELER

Üslü İfadelerde Çarpma ve Bölme

Neden 2³ · 2⁴ = 2⁷? Üs bloklarıyla aynı tabanlı üslü ifadeleri çarparken üslerin toplandığını, bölerken çıkarıldığını görüyor; negatif üslerle birlikte kuralları kullanıyor ve farklı tabanlarla toplama işlemindeki tuzaklardan kaçınıyoruz.

Konu AnlatımıM.8.1.2.2Üs bloklarıTuzak avcısıLGS tarzı sorularSunum modu
Kazanım (M.8.1.2.2): Üslü ifadelerle ilgili temel kuralları anlar, birbirine denk ifadeler oluşturur.
a ≠ 0, m ve n tam sayılar olmak üzere aⁿ · aᵐ = aⁿ⁺ᵐ ve aⁿ / aᵐ = aⁿ⁻ᵐ kuralları ele alınır.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
üslü ifadelerde çarpma, üslü ifadelerde bölme, aynı taban, üslerin toplanması, üslerin çıkarılması
Semboller
aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
Araçlar
üs blokları
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Üslü ifadeleri ve negatif üsleri hatırlayalım.

KEŞFET

Aynı Tabanlı Üslü İfadelerle Çarpma ve Bölme

Tabanları aynı üslü ifadeler çarpılırken üsler toplanır: aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ. Bölünürken üsler çıkarılır: aᵐ / aⁿ = aᵐ⁻ⁿ (a ≠ 0).
Üs blokları
Taban:İşlem:
m =n =
Model: Mavi blok bir “a çarpanı”, kırmızı blok bir “a’ya bölme” (a⁻¹) demektir. Bir mavi ile bir kırmızı blok birbirini götürür (a · a⁻¹ = 1).
KURALLAR

Örnekler ve Tuzaklar

İfadeKuralSonuç
3⁵ · 3⁻²5 + (−2)3³
2⁴ · 2³ · 24 + 3 + 12⁸
5⁷ : 5⁹7 − 95⁻²
10⁻³ : 10⁻⁵−3 − (−5)10²
2³ · 3²tabanlar farklı8 · 9 = 72 (üsler toplanmaz!)
Dikkat! Üs kuralları yalnızca tabanlar aynı olduğunda geçerlidir. 2³ · 3² ≠ 6⁵. Ayrıca toplama işleminde üsler toplanmaz: 2³ + 2³ = 2 · 2³ = 2⁴, 2⁶ değil!
OYUN

Üs Topla, Üs Çıkar

İşlemin sonucunu tek üslü ifade olarak bul.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

LGS TARZI

Yeni Nesil Sorular

Okuma, yorumlama ve akıl yürütme gerektiren LGS tarzı sorular. Önce kendin çöz, sonra seçeneği işaretle.

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Depremlerin büyüklüğünü ölçen Richter ölçeği 10’un kuvvetleriyle çalışır: 6 büyüklüğündeki bir depremin sarsıntı genliği, 4 büyüklüğündekinin 10⁶ : 10⁴ = 10² = 100 katıdır!
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Üs Domino

Kartonlara 2’nin farklı kuvvetlerini (2⁻² … 2⁶) yaz. İki kart seç: çarpımlarını ve bölümlerini tek kuvvet olarak yaz, hesap makinesiyle kontrol et. Toplamı 2⁵ olan kaç farklı çarpım çifti bulabildin?

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1