dersmatematik.net • 8. Sınıf Matematik • Doğal Sayı Yapan Çarpan
2. ÜNİTE • KAREKÖKLÜ İFADELER • VERİ ANALİZİ

Kareköklü İfadeyi Doğal Sayı Yapan Çarpanlar

√18’i hangi sayıyla çarparsak sonuç bir doğal sayı olur? Tam kare tamamlayıcıyla farklı çarpanlar deniyor, asal çarpanlara ayırarak en küçük çarpanı buluyor ve bu çarpanların neden sonsuz çoklukta olduğunu açıklıyoruz.

Konu AnlatımıM.8.1.3.6Tam kare tamamlayıcıEn küçük çarpanLGS tarzı sorularSunum modu
Kazanım (M.8.1.3.6): Kareköklü bir ifade ile çarpıldığında, sonucu bir doğal sayı yapan çarpanlara örnek verir.
Örneğin √18’i doğal sayı yapan çarpanlara √2, 5√2 ve √18 sayıları örnek olarak verilebilir.
Ders haritası

Bu derste neler var?

Nasıl çalışmalıyım? Her bölümde önce tanımı oku, dikkat kutusunu mutlaka incele, sonra etkileşimli araçla dene. Bölüm sonundaki “Sıra Sende” sorularını çöz. Sınıfta öğretmeninle izlerken sağ üstteki Sunum Modu düğmesine bas; ← → tuşlarıyla slayt gibi ilerleyebilirsin.
Anahtar kavramlar
doğal sayı yapan çarpan, tam kare, kareköklü ifadelerde çarpma, asal çarpanlar, en küçük çarpan
Semboller
√18 · √2 = 6
Araçlar
tam kare tamamlayıcı
ÖN DEĞERLENDİRME

Hazır mıyız?

Kareköklü ifadelerde çarpmayı ve asal çarpanlara ayırmayı hatırlayalım.

KEŞFET

Sonucu Doğal Sayı Yapan Çarpanlar

Kareköklü bir ifade, uygun bir kareköklü ifadeyle çarpılınca sonuç bir doğal sayı olabilir: √a · √b = √(a · b) ve a · b bir tam kare ise sonuç doğal sayıdır. Örneğin √18 · √2 = √36 = 6.
Tam kare tamamlayıcı
√
Çarpan √
YÖNTEM

En Küçük Çarpanı Bulma

En küçük çarpanı bulmak için kök içindeki sayıyı asal çarpanlarına ayır: üssü tek olan her asal çarpandan bir tane daha gerekir.

İfadeAsal çarpanlarEn küçük çarpanSonuç
√182 · 3²√2√36 = 6
√122² · 3√3√36 = 6
√902 · 3² · 5√10√900 = 30
√502 · 5²√2√100 = 10
Dikkat! Tek bir doğru cevap yoktur: √18’i doğal sayı yapan çarpanlar √2, √8, √18, 5√2, √50 … gibi sonsuz çokluktadır. Soruda genellikle en küçüğü istenir.
OYUN

Doğal Sayı Yap

İfadeyi doğal sayı yapan çarpanı bul.

ALIŞTIRMALAR

Alıştırmalar

A) Doğru mu, yanlış mı?

Alıştırmalar

B) Çoktan seçmeli

LGS TARZI

Yeni Nesil Sorular

Okuma, yorumlama ve akıl yürütme gerektiren LGS tarzı sorular. Önce kendin çöz, sonra seçeneği işaretle.

KAVRAM YANILGILARI

Yanılgı Avcısı

Arkadaşlarımızın düşüncelerinde bir hata var. Kartın üstüne tıkla ve doğrusunu gör.

ÖZET

Zihin Haritası

Merak kutusu: Tam kareyi tamamlama fikri cebirin en eski tekniklerinden biridir. Harezmî, 9. yüzyılda ikinci dereceden denklemleri çözerken şekilleri gerçekten “kareye tamamlayarak” çözüyordu; bu yönteme bugün hâlâ “kareye tamamlama” deniyor.
Özet

Kendini Dene

10 soruluk kısa test. Her soruda yalnızca bir doğru cevap var.

Değerlendirme

Etkinlik: Çarpan Avı

√12, √20, √45 ve √72 ifadelerinin her biri için sonucu doğal sayı yapan üç farklı çarpan bul. Her birinin en küçüğünü asal çarpanlar yöntemiyle doğrula ve bulduğun çarpanların ortak özelliğini yaz.

Öz Değerlendirme

Her ifade için kendini değerlendir.

Öğrenme Günlüğüm

Defterine ya da aşağıdaki alana yaz (bu alan kaydedilmez).

1 / 1