Yazılıya Hazırlanıyorum

5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı - Senaryo 5

Senaryo 5'te toplam 7 açık uçlu soru vardır. MAT.5.3.3 ve MAT.5.3.4 öğrenme çıktılarından ikişer, diğerlerinden birer soru yer alır. Örnekler ve çizimler önceki senaryolardan farklı hazırlanmıştır.

Çalışma önerisi: Önce görseli incele, kısa hatırlatmayı oku, etkileşimli aracı dene ve ardından açık uçlu soruyu kendi başına çöz.

MAT.5.3.1.Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme1 Soru

MAT.5.3.2.Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme1 Soru

MAT.5.3.3.Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme2 Soru

MAT.5.3.4.Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme2 Soru

MAT.5.3.5.Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme1 Soru

1. Orta dikme 2. Doğru - ışın - doğru parçası 3-4. Açı ölçme ve çizme 5-6. Doğrular ve açılar 7. Çokgeni yorumlama

1. Pergel ve Cetvelle Orta Dikme

MAT.5.3.1.Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme

Pergel
A ve B merkezli eş yarıçaplı yaylar çizmek için kullanılır.

Cetvel
Yayların kesişim noktalarını birleştirmek için kullanılır.

Hangi araçlar birlikte gerekir?

AB'nin orta dikmesini oluşturmak için uygun seçeneği seç.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 1 Üst Düzey - MAT.5.3.1

AB doğru parçasının orta dikmesini oluşturmak isteyen öğrenci hangi matematiksel araçlardan yararlanmalıdır? Oluşturulan doğrunun AB doğru parçası ile ilgili iki özelliğini yazınız.

Öğrenci pergel ve cetvel kullanabilir. Oluşan doğru AB'yi dik keser ve kesişim noktası M için AM = MB olur.

2. Doğru, Işın ve Doğru Parçasını Yorumlama

MAT.5.3.2.Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme

Doğru
İki yönde sonsuza uzanır.

Işın
Bir başlangıç noktası vardır, tek yönde uzar.

Doğru parçası
İki uç noktası vardır.

Şekilleri eşleştir

I, II ve III'ün adlarını düşün.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 2 Orta - MAT.5.3.2

Şekildeki I, II ve III numaralı çizimleri sırasıyla doğru, ışın ve doğru parçası kavramlarından uygun olanlarla eşleştiriniz. Her birinin ayırt edici özelliğini bir cümleyle yazınız.

I doğrudur ve iki yönde sonsuza uzanır. II ışındır; bir başlangıç noktası vardır ve tek yönde uzar. III doğru parçasıdır; iki uç noktası vardır.

3. Açıölçer ile 38° Ölçme

MAT.5.3.3.Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme

Hatırla: 0° ile 90° arasında kalan açılar dar açıdır.

38° hangi açı çeşididir?

Önce kendin sınıflandır.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 3 Orta - MAT.5.3.3

Açıölçer ile ölçülen bir açının ölçüsü 38° bulunuyor. Açının çeşidini yazınız. Açıölçerin merkezinin neden açının köşesine yerleştirilmesi gerektiğini açıklayınız.

38° bir dar açıdır. Açıölçerin merkezi açının köşesine yerleştirilmelidir; aksi hâlde kollar doğru ölçek üzerinde okunamaz ve ölçüm hatalı olur.

4. Ölçüsü 150° Olan Açıyı Çizme

Hatırla: 150°; 90° ile 180° arasında olduğundan geniş açıdır.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 4 Üst Düzey - MAT.5.3.3

Ölçüsü 150° olan bir açı çizmek için açıölçerin nasıl kullanılacağını sırasıyla açıklayınız. Oluşan açının çeşidini de belirtiniz.

Bir ışın çizilir. Açıölçerin merkezi ışının başlangıç noktasına getirilir ve ışın 0° çizgisiyle çakıştırılır. 150° noktası işaretlenir; köşeden bu işarete ikinci ışın çizilir. Oluşan açı geniş açıdır.

5. Kesişen İki Doğrunun Oluşturduğu Açılar

MAT.5.3.4.Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme

Hatırla: Ters açılar eşittir. Komşu doğrusal açılar toplamı 180°'dir.

47° verilirse diğer açılar?

Önce ters ve komşu açı ilişkisini kullan.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 5 Üst Düzey - MAT.5.3.4

İki doğru kesiştiğinde oluşan açılardan biri 47°dir. Buna göre karşısındaki x açısının ve yanındaki y ile z açılarının ölçülerini bulunuz. Gerekçenizi yazınız.

x = 47° çünkü ters açılar eşittir. Doğrusal komşu açılar 180°'yi tamamladığı için y = 133° ve z = 133° olur.

6. Üç Doğru Arasındaki İlişki

d // e
d ile e paraleldir.

k ⟂ d
k, d'ye dikse paralel olan e'ye de dik olur.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 6 Üst Düzey - MAT.5.3.4

d ve e doğruları paraleldir. k doğrusu d doğrusuna diktir. Buna göre k ile e doğrularının birbirine göre durumunu yazınız ve nedenini açıklayınız.

d ve e paralel olduğundan aynı doğrultudadır. k doğrusu d'ye 90° ile kesişiyorsa e'yi de 90° ile keser. Bu nedenle k ⟂ e olur.

7. Çokgeni Kapalı Şekil Olarak Yorumlama

MAT.5.3.5.Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme

Hatırla: En az üç doğru parçasının ardışık biçimde birleşerek kapalı bir şekil oluşturmasıyla çokgen elde edilir. Çokgen kenar sayısına göre adlandırılır.

8 kenarlı çokgenin adı

Kenar sayısına göre adlandır.

Kazanım Sorusu - Açık Uçlu

Senaryo 5 • Soru 7 Orta - MAT.5.3.5

Sekiz doğru parçası ardışık olarak birleşiyor ve ilk parça ile son parça da birleşerek kapalı bir şekil oluşturuyor. Bu şeklin çokgen olup olmadığını belirtiniz. Çokgense adını ve gerekçenizi yazınız.

Şekil çokgendir çünkü doğru parçaları ardışık biçimde birleşerek kapalı bir şekil oluşturmuştur. Sekiz kenarı olduğu için sekizgen olarak adlandırılır.

Yazılı Öncesi Kritik Noktalar

✓ Orta dikme, doğru parçasını iki eş parçaya ayırır ve ona diktir.

✓ Doğru iki yönde, ışın tek yönde uzar; doğru parçasının iki uç noktası vardır.

✓ 38° dar, 150° geniş açıdır.

✓ Ters açılar eşittir; doğrusal komşu açılar 180°'yi tamamlar.

✓ Bir doğru paralel iki doğrudan birine dikse diğerine de diktir.

✓ Çokgen kapalıdır ve kenarları doğru parçalarından oluşur.